Projectplan

Projectomschrijving


Op 4 mei 2017 zal Studievereniging Hucbald, de studievereniging voor muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht, een herdenkingsconcert organiseren, aansluitend op de Dodenherdenking. Dit herdenkingsconcert is opgezet in een laagdrempelige, doch uitdagende sfeer. Met een gelegenheidskoor en -orkest, bestaande uit (oud-)studenten, aangevuld met professionals als solozangers en geleid door een professionele dirigent zal Studievereniging Hucbald het requiem van Mozart uitvoeren.

Uiteraard is niet alleen deze uitvoering van belang, ook de weg daar naartoe is een belangrijk aspect van het project. Door middel van wekelijkse repetities maken de deelnemers van het koorproject kennis met de zangpraktijk en leren zij gezamenlijk een stuk tot uitvoering te brengen. De laagdrempeligheid (en daarmee toegankelijkheid) van het project stelt ook leken in staat om mee te doen. Enkele maanden repeteren leidt daardoor tot een prachtig project, waaraan iedere deelnemer zijn of haar eigen steentje zal bijdragen, zij het in de organisatie of door actieve deelname in koor of orkest.

Aanleiding


 

Het koorpracticum was vroeger een vast onderdeel van de studie muziekwetenschap. Hervormingen in het onderwijs hebben ertoe geleid dat binnen muziekwetenschap in Utrecht geen aandacht meer besteed wordt aan de muziekpraktijk, maar enkel nog aan de academische studie. Enkele jaren geleden heeft een groep studenten van Studievereniging Hucbald daarom besloten om zelf praktische invulling te geven aan het ontbrekende onderdeel. Dit jaar blijven we in lijn van deze traditie door middel van een uitvoering van het Requiem van Mozart. Alhoewel dit project is ontstaan binnen Studievereniging Hucbald pogen we om een zo breed mogelijke doelgroep aan universitaire studenten aan ons project te binden.

Speerpunten


 

Tijdens dit koorproject houden wij ons vast aan vier speerpunten: ‘toegankelijkheid’, ‘maatschappelijke rol’ , ‘culturele verrijking’ en ‘educatie’.

De toegankelijkheid van dit project uit zich in het feit dat (oud-)studenten zonder ervaring in het zingen van klassieke muziek of zonder zangervaring in het algemeen kunnen deelnemen aan dit project. Het project is toegankelijk voor iedereen, dus niet enkel voor muziekwetenschap- studenten. Daarnaast houden we de bijdrage voor deelname aan het project zo laag mogelijk, zodat financiële situatie geen belemmering vormt voor deelname aan het project. Ondanks dat het koor bestaat uit een mengeling van ervaren en onervaren zangers, wordt er niets op de kwaliteit van de uitvoering ingeleverd. Aangezien we kiezen voor professionele solisten, dirigent en (cor)repetitor, kunnen wij een uitvoering van een zo hoog mogelijke kwaliteit realiseren. Zij zullen het koor en het orkest ondersteunen bij het instuderen van het requiem en het tot een resultaat van hoge kwaliteit te brengen. Door niet te vragen om toegangsgeld richten we ons ook tijdens het concert op de toegankelijkheid. Onkosten zullen opgevangen worden middels een collecte, die na afloop van het concert plaatsvindt. De concertlocatie bevindt zich in de binnenstad van Utrecht, op loopafstand van het Domplein, zodat bezoekers van de Dodenherdenking op het Domplein de gelegenheid hebben om ons herdenkingsconcert bij te wonen.

 

Het tweede speerpunt is de maatschappelijke rol die dit project vervult. Het herdenkingsconcert van Studievereniging Hucbald vindt vlak na de Dodenherdenking van 4 mei plaats. De uitvoering van een requiem (oftewel ‘dodenmis’ ) is zeer geschikt voor deze gelegenheid. Het is van groot belang elk jaar weer op deze dag oorlogsslachtoffers te herdenken. Onze traditie van het uitvoeren van een requiem is een gepaste voortzetting op de twee minuten stilte die bijdraagt aan de herdenking, culturele verrijking en maatschappelijke rol.

Ons derde speerpunt is culturele verrijking. Onze uitvoering van het Requiem van Mozart is een mooie aanvulling op de concertagenda van Utrecht en op de programmering van 4 mei. Qua programmering steekt het af tegen de programmering van de Domkerk. Het Requiem van Mozart is een typisch klassiek requiem: het bevat een evenwichtige structuur en helder omlijnde melodie, harmonie en contrapunt. Aan de andere kant treft het ook het persoonlijke en dramatische door middel van operatesque solistenpassagen en heftige aanroepen in het “dies irae” en “confutatis”. Wij zullen op 4 mei met ruim 100 koor- en orkestleden het Requiem van Mozart ten gehore brengen.

Educatie is ons laatste speerpunt. Dit koorproject geeft een praktische invulling aan de slechts academisch-georiënteerde studie. Ervaren en onervaren (niet-)studenten kunnen deelnemen aan het project. Bovendien kiezen we voor een dirigent die niet lang geleden afgestudeerd is en mede met dit project meer ervaring in de uitvoeringspraktijk wil opdoen. Ook benaderen we jonge solisten die kort geleden hun conservatoriumstudie hebben afgerond of nog bezig zijn met het afronden. Niettegenstaande de grote jeugdigheid van het project ambiëren we als commissie en dirigent als artistieke leider naar een concert van een hoge kwaliteit.

Planning


Het koorproject start op maandag 23 januari 2017 met de eerste repetitie. Vanaf dan zal het koor wekelijks twee uur repeteren. Het orkest begint in april met eigen repetities. Eind april vindt er een repetitiedag plaats voor koor en orkest. Vlak voor de uitvoering wordt er voor het koor, het orkest en de solisten een generale repetitie georganiseerd. Aansluitend op de laatste repetitie, de doorloop op 4 mei, vindt de uitvoering plaats. De koorcommissie is sinds de zomer van 2016 bezig met de voorbereidingen en zal gedurende het project op de achtergrond hard aan het werk zijn om het project goed te laten verlopen.

Wolfgang Amadeus Mozart


Het wonderkind Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) componeerde het Requiem in D mineur (KV 626) in opdracht van de graaf Franz von Walsseg in 1791 te Wenen. Voordat hij het werk af kon maken stierf hij op 5 december in datzelfde jaar, op 35-jarige leeftijd.
Mozart bedacht en schetste vermoedelijk het hele requiem zowel voor als tijdens zijn laatste ziektebed. Alleen de eerste twee delen werkte hij echter geheel uit. Een jaar na zijn dood werd in opdracht van dezelfde graaf het requiem afgerond door een Oostenrijkse oud-leerling van Mozart: Franz Xaver Sussmayer. Hij heeft het Mozartidioom goed doorgetrokken in plaats van zijn eigen stempel erop te drukken, wat de meeste bewerkers wel gedaan hebben. Dankzij hem behoort het Requiem van Mozart tot een van de meest geliefde werken van Mozart. Deze versie zal dan ook tijdens dit project uitgevoerd worden.

 

Ruben Smits


Ruben Smits (1991) is koordirigent, arrangeur en musicoloog. Momenteel is hij artistiek leider en dirigent van Jammin’ in Amersfoort, NeXt Generation, NeXt Level en Summer Vocals in Oss. Zijn koorarrangementen worden uitgegeven door ZoecMusic, ChoirTunes en Covers4Choirs en uitgevoerd in binnen- en buitenland. Daarnaast zingt Ruben zelf in koren als Consensus Vocalis en Revoice International Vocal Ensemble. Hij is goede-foto-ruben-smitsafgestudeerd voor de Master muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht met een onderzoek naar het Nederlands Kamerkoor. Bovendien was hij zijn gehele studieperiode actief lid bij Studievereniging Hucbald. Nu studeert Ruben koordirectie. Buiten zijn werk als musicus is hij directeur van Vol Koren, videoplatform en mediapartner van de Nederlandse en Vlaamse koorwereld. Tenslotte is hij ook secretaris in het bestuur van het Nederlands Koor Festival en lid van de Youth Committee van de European Choral Association – Europa Catat.

Dit is de eerste keer dat Ruben als dirigent deelneemt aan het koorproject van Studievereniging Hucbald. Het is altijd al een droom van hem geweest om het Requiem van Mozart te mogen dirigeren en staat dus met erg veel enthousiasme in het project.

Studievereniging Hucbald


In 1941 besloot een groep studenten van muziekwetenschap te Utrecht, waaronder Hélène Nolthenius (1920-2000) en Nancy van der Elst (1919), een dispuut op te richten. Ze noemen het naar de monnik Pseudo-Hucbald van St. Amand (ca. 850-930), die enkele van de vroegst bekende muziektheoretische geschriften uit de Lage Landen naliet en dus een geschikte naamgever voor de vereniging werd bevonden. Na college zongen de studenten onderling polyfonie en Gregoriaans en eens in de maand werden er dispuutbijeenkomsten georganiseerd. In de loop der jaren heeft Studievereniging Hucbald zich ontwikkeld tot een moderne studievereniging. Vandaag de dag houdt Studievereniging Hucbald zich bezig met het organiseren van o.a. lezingen, open podia, borrels, concertbezoeken, een studiereis en een koorproject. Ook verzendt de vereniging elke twee weken een digitale nieuwsbrief en verzorgt Studievereniging Hucbald de boekverkoop voor studenten muziekwetenschap.

 

Jacobikerk


Het concert zal plaatsvinden in de Jacobikerk in Utrecht. Deze kerk is gelegen aan de St. Jacobusstraat in het noordelijk deel van de Utrechtse Binnenstad. De Jacobiparochie was al gesticht in de 12e eeuw, maar de oudste delen van de kerk dateren uit het midden van de 13e eeuw. In de tijd van de Middeleeuwen is de kerk meerdere malen uitgebreid. Een bijzonder gevolg van deze uitbreidingen is dat de toren in het kerkgebouw is komen te staan. De protestante kerk is vernoemd naar de apostel Jacobus.

jacobi

Het koperen koorhek, de eikenhouten preekstoel en de kleurrijke gewelfsleutels en muurschilderingen (uit de 14e – 16e eeuw) zijn belangrijke interieuronderdelen van de kerk. De Jacobikerk bevat als enige kerk in Nederland nog restanten van en kluis (uit de 15e eeuw), in de pijler naast de Van Eyckkapel. Deze kluis werd bewoond door de kluizenaar Alyt Ponciaens. Aan de buitenzijde van de kerk bevindt zich de oudste moderne zonnewijzer ter wereld, 1463.

 

De kerk is een prachtige ruimte voor een het uitvoeren van een groot oratorium als het Requiem van Mozart. Het zang van het koor komt hier goed tot zijn recht en bovendien is de kerk van binnen ook erg fraai. Met een dusdanig populair requiem als dat van Mozart weten we zeker dat we de kerk kunnen vullen, mede door het feit dat ons koorproject in de afgelopen jaren steeds populairder is geworden. Wij als koorcommissie verheugen ons er dan ook op om dit concert in deze kerk te organiseren